Erkak kipshping orgazmi nisbatan sodda bo‘lib,

ikki bosqichdan: orgazm oldi va orgazm

bosqichidan iborat. Orgazm oldi bosqichida jinsiy

a’zo nihoyatda taranglashib, qo‘zg‘alish o‘z

cho‘qqisiga yetadi. Olatning bosh qismida

qitiqlashda paydo bo‘ladigandek o‘ziga xos jinsiy

hislar yuzaga keladi. Shunda friksion harakatlar

darhol to‘xtatilsa, birinchi bosqich tormozlanishi

va orgazm to‘xtab qolishi mumkin. Bu usulni

ko‘pchilik er kaklar jinsiy yaqinlikni uzoqqa

cho‘zishda, ayolning jinsiy ehtiyojlarini butunlay

qondirish yoki ayol orgazmini kutish, ayolning

qo‘zg‘alishini kuchaytirish va boshqa

maqsadlarda keng qo‘llaydilar. Birinchi

bosqichning kechishini ruhiy tomondan nazorat

qilish, davomiyligini boshqarib borish e’tiborli

erkak kishi uchun murakkab emas. Ikkinchi

bosqichga o‘tgandan so‘ng orgazm hislari na-

zorat doirasidan chiqib, shaxsni «qo‘lga oladi».

Orgazm hislari tugagunga qadar shaxsning xatti-

harakatlari his etilayotgan orgazm bilan

belgilanadi.

Olat boshida paydo bo‘lgai jinsiy qitiq olatning

mukammal darajada taranglashishiga,

kattalashishiga, muskullarning qisqarib, urug‘

kanallaridan maniyning ma’lum tezlikda bo‘linib-

bo‘linib otilib chiqishiga olib keladi. Bu tibbiyotda

eyakulyatsiya deyiladi. Ayol kishidagi toz

pulsatsiyasi erkak kishi tomonidam nihoyatda

ijobiy his etilishi kabi, erkakning eyakulyatsiyasi

vaqtida olatning vertikal ritmik ravishdagi

harakatlari va maniyning qinga tushishi ayol

kishining shirin hislarini yanada kuchaytiradi, ayol

nihoyatda yoqimli ha-roratni his etadi.

Agar er-xotin bir vaqtda orgazmni his etsa,

ikkalasining lokal organik hislari va umumiy

emotsional holatining sifat jihatdap keskin

yaxshilanishiga olib keladi (bunday hollarda juftlik

so‘z bilan tasvirlash murakkab bo‘lgan niqoyatda

chuqur, shirin, takrorlanmas darajadagi hislarni

boshdan kechiradilar). Eyakulyatsiya vaqtida

urug‘ kanallari qanchalik siqilgan, taranglashgan

bo‘lsa, hislar ham shunchalik kuchli bo‘ladi.

Shuning uchun orgazm vaqtida ba’zi hislarni

kuchaytirish maqsadida erkaklar orgazm oldi va

orgazm bosqichidagi holat-ni biroz o‘zgartirib,

ongli ravishda maniyning chiqishi-ni to‘xtatib

hissiyotni o‘tkirlashtiradilar.

Juftliklarning bir vaqtda orgazmni his

qilishlarining ustunlik tomonlaridan biri shundaki,

toz pulsatsiyasi, o‘z diametrida vaqt-vaqti bilai

torayayotgan qin nihoyatda taranglashgan olatni

siqadi, olatda naydo bo‘l-gan o‘tkir sezuvchanlik

va maniyning birmuncha siqilib chiqishi lokal

organik hislarni nihoyatda kuchaytiradi

Orgazmniig o‘ziga xos xususiyatlari. Ayollar

orgazmi lokalizatsiyaga binoan klitor orgazmi, qin

orgazmi va aralash - kombinatsiyalashgan

orgazmlarga bo‘linadi. Er-kak kishi tomonidan

klitorning yetarlicha qo‘zgatilishi va bu

qo‘zg‘atishning boshqa joylarni erkalatish bilan

birgalikda olib borilishi natijasida ayollarning bir

qismi (tez qo‘zg‘aladigan ayollar) friksion

harakatlar-siz ham, hatto olat qiniga kirmasidan

turib ham to‘liq orgazmni his etishlari mumkin.

Bunga klitor orgazmi deyiladi.

Ayollarning fikricha, klitor orgazmida tuyuladigan

his qin orgazmida tuyuladigan hisdan ustun

turadi. Qin orgazmi bir necha bor takrorlanadigan

bo‘lsa, yushtor orgazmi (ayrim o‘ta ehtirosli

ayollardan tashqari) ko‘pchilik ayollarda bir jinsiy

yaqinlikda bittadan ortiq bo‘lmay-di. Ammo,

yuqorida aytilganidek, kuchi, intensivligi bitta

maylning o‘zida kuzatiladigan qin orgazmidan ikki

barobar kuchli bo‘ladi. Ko‘pchilik erkaklar jinsiy

hayotida ayolining yushtor orgazmni his etmasligi

ularning jinsiy tajribasizligidan kelib chiqadi.

Friksion harakatlar natijasida ayolda yuzaga kela-

digan orgazm qin orgazmi deyiladi. Qin orgazmi

keng tarqalgan bo‘lib, hatto jinsiy hayot tajribasi

kam bo‘l-ganlar ham qin orgazmini biladi (agar,

umuman, orgazm nimaligini bilsa, hayotida his

etgan bo‘lsa). Ammo, shu bilan birga, qin

orgazmini har bir jinsiy yaqinlikda his etish erkak

va ayoldan ma’lum bilim, fahm-farosat, ko‘nikma

va malakalarni talab qiladi. Bu masalada key-

inroq batafsil to‘xtalib o‘tamiz.

Qin, klitor orgazmining qo‘shilib kelishi yoki,

aniqrog‘i, erkak kishi tomonidan klitorning

maksimal qo‘zg‘atshshshi va parallel ravishda

friksion harakat- larni davom ettirish natijasida

kombinatsiyalashgan orgazm yuzaga kelishi

mumkin. Cho‘zilgan-to‘lqinsimon orgazm, odatda,

nihoyatda ehtirosli, katta jinsiy ehtiyojga ega

bo‘lgan ayollarda kuza-tiladi. Bunday ayollarning

orgazmlari juda tez va oson yuzaga kelib,

orgazmlar orasida jiddiy tanaffusni talab qilmaydi

va bir-biriga ulanib ketaveradi. Ayollarning

ma’lum qismida bir martalik orgazm ku-zatiladi.

Qo‘zgalish kuchayib, friksion harakatlar, erkak

kishi tomonidan erogen zonalarining silanishi

natijasida ayol orgazmni his etib, so‘ngra jinsiy

tanaffussiz takror orgazmni his eta olmasa,

bunday orgazm bir martalik orgazm deyiladi.

Orgazmdan so‘ng bunday ayollarda qo‘zgalish

keskin susayib, nolga tenglashadi. Orgazm grafigi

erkaklar orgazmiga o‘xshash bo‘ladi.

Orgazm bosqichlaridagi isixofiziologik holat.

Orgazmni his etayotgandagi emotsional holat va

hissiyotga kura ayollar nihoyatda ta’sirchan,

o‘rtacha va mutlaqo his-ha-yajonsiz toifalarga

bo‘linadilar. Hissiyotlilik ayolning ehtirosi

toifasiga, hissiyot kuchiga, yoshiga, fiziologik

holatiga, milliy hayot tarzlariga va jinsiy yaqinlik

bo‘la-yotgan shart-sharoitga bog‘liq. Shuiing

uchun ayolning jinsiy hissiyotini to‘gridan-to‘gri

biologik ehtirosi orqali belgilash xatodir. O‘ta

ta’sirchan yoki o‘rtacha ta’sirchan (ekspressiv)

bo‘lgan ayollarda orgazm oldi va orgazm bosqi-

chida kuyidagilarni kuzatish mumkin: - turli

ovozlar chiqarish, baqirish, yig‘lash; - erini

chimchilashi, tirnashi, yumdalashi, urib tashlashi,

itarib tashlashi, qattiq quchoqlab olishi; ko‘zning

kattayishi, yumilishi (ko‘pchilik ayollarda

uchraydi); erkakni tishlashi, o‘pishning so‘rishga

aylanishi; - hushidan ketgan kabi holatga tushishi,

fiziologik, soxta hushidan ketishi; - «jonginam»,

«azizim», «bunchalar yaxshi» kabi qalb

so‘zlarning samimiy va beixtiyor aytilishi va

boshqalar. Ekspressiv bo‘lmagan ayollarda

yuqoridagi emotsional xatti-harakatlarning

bittadan ortig‘i kuzatilmaydi. Ekspressivlik qanday

bo‘lishidan qat’i nazar, barcha ayollar

organizmida quyidagi o‘zgarishlar zaruriy ra-

vishda yuzaga keladi: terining qizib, qizarib

ketishi; barcha sekretsiya bezlari ishining

kuchayishi, so‘lak bezlari konsentratsiyasining

oshishi; tomir urishiniig bir miiutda 110—180 taga

yetishi; sistologik qon bosiminiig 30-80 mm,

diastolik-ning 20-40 mm simob ustuniga oshishi;

o‘pka giperventilyatsiyasi; - ayolning jinsiy

a’zosidagi toz pulsatsiyasiningbachadondagi

bosimi pasayishi, qindagi bosiminiigoshishi va

natijada «pipetku effektniy» yuzaga keltiradigan

bosim muvozanatsizligining yuzaga kelishi,

bachadonniig orqaga, yuqoriga surilishi, bachadon

bo‘ynining uzayishi va bachadon bo‘ynidagi shilliq

«tiqin» ning qinga chiqib, bachadon bo‘ynining

bo‘shashi va maniyning bachadon tanasiga

kirishiga optimal sharoitni yuzaga keltirishi.

Ekspressivlik jihatidan ayollarni tasnif qilish

nihoyatda shartli bo‘lib, bu guruhlar orasida bir

necha oraliq guruhlar ham mavjudligini

unutmaslik kerak. Hatto bir ayolning o‘zi ma’lum

yoshda nihoyatda ekspressiv bo‘lishi va ma’lum

yillardan so‘ng o‘rtacha ekspressiv holatga

tushishi yoki aksincha bo‘lishi ham mumkin. Bu

nihoyatda ko‘p omillarga bogliq. Jinsiy ehtiyojlari,

jinsiy xulqi, jinsiy hayotdagi o‘ziga xoslik,

orgazmni his etish xususiyatlari jihatidan ayollar

erkaklarga nisbatan nihoyatda murakkab va

xilma-xil. Buni erkaklar unutmasliklari va o‘z jufti

halolining oilaviy hayotda ham, jumladan, jinsiy

hayotda ham o‘ziga ma’lum bo‘lmagan

tomonlarini ochishiga yordam berishlari lozim.